Son Yazılar

19 Mart 2018 Pazartesi

Şeker fabrikaları satılırsa, çalışanların durumu ne olacak?
- İNTERNET GÜNLÜĞÜ yazdı. 0


Özelleştirme İdaresince Şeker Fabrikalarının satışına ilişkin ihale işlemlerine başlanacağının açıklanmasıyla birlikte konu gündemin önemli maddelerinden biri haline geldi. Şeker Fabrikalarının özelleştirme kapsamına alınmasına ilişkin süreç yıllar önce başlamış olmasına karşın uzun zamandır fabrikalar satışa çıkartılmıyordu. Şeker Fabrikalarının özelleştirme sürecine ilişkin kararlar için: http://www.turkseker.gov.tr/OYKkararlari.aspx

Bu yazımızda bahsi geçen 14 fabrikanın satılması halinde personele ilişkin yapılacak işlemleri ele alacağız.

Özelleştirme Kapsam ve Programına Alınmadan Önce Şeker Fabrikalarında İşe Başlayanların Durumu

Memur ve Sözleşmeli Personel

Şeker Fabrikaları özelleştirme kapsam ve programına alınmadan önce diğer KİT'lerde olduğu gibi 399 sayılı KHK çerçevesinde personel istihdam etmekteydi. Bu KHK çerçevesinde fabrikalarda Devlet memuru, sözleşmeli personel ve emekçi statülerinde personel istihdam edilmektedir.

Devlet memurları KHK'nin (I) sayılı cetvelinde, sözleşmeli personel ise (II) sayılı cetvelinde gösterilmiştir. (I) ve (II) sayılı cetvellerde istihdam edilenler 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un 22. maddesi çerçevesinde diğer millet kurum ve kuruluşlarına Devlet memuru ya da yine 399 sayılı KHK kapsamında sözleşmeli personel olarak atanacaklardır.

Nakil Süreci :

- Nakle bağlı personele ilişkin data formları ilgili kuruluşlar tarafından Özelleştirme İdaresi Başkanlığı aracılığıyla Devlet Personel Başkanlığına intikal ettirilmektedir. Nakle ast personelin hangisinin istihdam fazlası olduğu ilgili kuruluş kadar Özelleştirme İdaresi Başkanlığının onayı gücüne gitmek suretiyle belirlenmektedir.

- Özelleştirilen kuruluş personelinin Devlet Personel Başkanlığına bildirildikleri tarihten itibaren 45 günlük süre içinde aynı Başkanlık tarafından atanmalarının teklif edilmesi gerekmektedir.

- Devlet Personel Başkanlığının yaptığı nakil işlemi görev işlemi sayılmamakta, tahsis işleminin gerçekleştirilmesine karşın bir teklif olarak kabul edilmektedir. Yani Devlet Personel Başkanlığı, yaptığı nakil işleminde; nakle bağlı personelin unvanı, sınıfı, derecesi, kurumu, teşkilatı ve ili saptama edilerek diğer kamu kurum ve kuruluşlarına atanması önerge edilmektedir. Tahsis teklifinin atanma işlemine dönüşmesi, personelin atanmasının öneri edildiği kurum ve kuruluşlar göre gerçekleştirilmektedir.

DPB'nin devir teklifi yaparken dikkate aldığı hususlar:

- Nakle tabi personel hangi ilden bildirildiyse o ilde istihdamına öncelik verilecek şekilde, bu ilde kadro yahut civar illerden en yakında bulunandaki bir kadroya devir teklif edilmektedir. Gerçekte, personelin atanmayı talep ettiği 3 ili sırayla belirledikleri seçim formları kuruluşları aracılığıyla Devlet Personel Başkanlığına gönderildiğinde laf konusu Başkanlık tahsis teklifinde bu tercihleri de dikkate almaktadır.

- Personel hangi unvanla bildirildi ise (I sayılı cetvele yan şube müdürü ve daha üst kademede tahsis yapanlar hariç elde etmek üzere), toplam hizmet yılı ve öğrenim durumu dikkate alınarak öncelikle aynı unvanlı kadro veya pozisyona, bunun muhtemel olmaması halinde ödev bakımından aynı bir kadroya görev teklif edilmektedir.

- Şube müdürü ve daha üstteki düzey kadrolardaki personelin ise, istisnai haller gizli kalmak üzere, 4046 sayılı Kanun uyarınca Devlet Personel Başkanlığınca kurumlara ödev edilen tahlilci kadrolarına atanmaları öneri edilmektedir.

- Personel talebi yer alan kurum ve kuruluşların talepleri genel hükümlere tutarsız olmamak kaydıyla Devlet Personel Başkanlığı göre yerine getirilmektedir. Nakle yan personel bereketli olarak çalışabilecekleri kurumlarla önceden karşılaşmak suretiyle kandilerine yönelik talepte bulunulmasını sağlayabilir.

İşçiler

Özelleştirme kapsam ve programından önce işe başlayan işçilerin 4046 sayılı Kanun gereğince nakil hakları bulunmamaktadır. Ancak bu işçiler Bakanlar Kurulu Kararlarına istinaden öteki kurum ve kuruluşlara 4/C geçici personel olarak atanma hakkı elde etmişlerdir.

Fakat 696 sayılı KHK'nin 17. maddesi ile 657 sayılı Devlet memurları Kanunu'nun 4/B hükmüne "Özelleştirme uygulamaları nedeniyle iş akitleri ulus veya özel sektör işverenince feshedilen ve 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun dahilinde öteki ulus kurum ve kuruluşlarına nakil hakkı bulunmayan personel de bu fıkra dahilinde ihtiyarlık ya da malullük aylığı almaya adalet kazanıncaya değin istihdam edilebilir. Bu kapsamda istihdam edileceklerin sayısı, öğrenim durumlarına göre alıştırma şartları ve bunlara ödenecek ücretler ile diğer hususlar Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşleri üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir." fıkrası eklenmiştir.

Buna tarafından işçiler diğer millet kurum ve kuruluşlarına 4/B sözleşmeli personel olarak nakledilecektir. Ancak konuya ilişkin yeni Bakanlar Kurulu Kararı hemen şimdi yayımlanmamıştır.

Burada önemli bir ayrıntı ise söz konusu personelin emeklilik hakkı elde edinceye dek bu haktan yararlanabileceğidir. Buna kadar mesela özelleştirilen fabrikada 3 sene daha çalışmayı sürdüren ve emeklilik hakkını elde etmemiş personel 4/B olarak atanma hakkından yararlanmayı istek edebilir. Oysa herhalükarda bu personel emeklilik hakkını elde ettiğinde emekliye ayrılacaktır. Başka bir ifadeyle emeklilik hakkını elde ettikten sonradan yaş haddini bekleyemeyecektir.

Burada belirtilmesi gereken son husus ise bu işlerin diğer kurum ve kuruluşların emekçi alımlarında öncelik hakkına sahip olacağıdır. Bu adalet ise genelde KPSS puanı olmaksızın emekçi alımlarına başvurabilmeyi sağlamaktadır.

Özelleştirme Programına Alındıktan Sonradan Şeker Fabrikalarında İşe Başlayanların Durumu

4046 sayılı Kanuna kadar bir kurum özelleştirme programına alındıktan sonra yapılacak yeni personel alımları emekçi statüsünde olmalıdır. Kaide olarak bu personelin nakil ya da 4/B olarak atanma hakkı bulunmamaktadır. Genel bir kullanım olarak bu personele işe başlamadan önce şart yazılmış olarak bildirilmekte ve ilgili işe başlarken nakil hakkı olmadığı konusunda data sahibi olduğu yönünde bir doküman imzalamaktadır. (Şeker Fabrikalarında çalışan personelden aldığımız maillerde de bu yönde bilgiler bulunmaktadır.)

Ancak, kamuya işçi alımlarında öncelik hakkından faydalanmaları önünde bir engel olmadığını değerlendirmekteyiz. Yani bu durumdakiler İŞKUR'a başvurup öncelik hakkı zarfında istihdam edilmeyi talep edebilecektir.

Hem özelleştirilen kurumlardaki işçilerin 4/B olarak atanmasına ilişkin Bakanlar Kurulu kararı demin yayımlanmamıştır. Şeker Fabrikalarının yıllar her tarafında özelleştirme kapsam ve programında bulunduğu göz önünde bulundurularak bu fabrikalarda görevli işçiler için geçici bir maddeye yer verilmesi uygun olacaktır.

dahası, çalışsanlardan aldığımız maillerde fabrika yönetiminin nakil hakkı olmayanları öteki fabrikalara nakledeceği yönünde beyanları olduğu belirtilmektedir. Bu şart kısa vadede bir çözüm olsa da öteki fabrikalarda atıl personel oluşmasına neden olacağından sürdürülebilir görülmemektedir.

Şeker Fabrikalarında Görevli Taşeron İşçilerin Durumu

Kamunun genelinde tanınan taşeron sisteminin kaldırılması ve taşeron işçilerin kadroya alınması KİT'lerde uygulanmamıştır. Böyle bir uygulamanın KİT'leri kapsaması halinde bile ancak özelleştirme kapsam ve programında olan kuruluşları da içermesi halinde Şeker Fabrikalarında görevli taşeron personel bu haktan istifade edecektir. Ancak, kamunun satışa çıkardığı fabrikalarda görevli taşeron personeli aynı fabrikada kadroya alma ihtimali de olmayacağından şart daha da karmaşıl bir hal almaktadır. Mevcut durumda satışa çıkartılan 14 fabrikada görevli taşeron personelin fabrikayı satın bölge işverenle anlaşamamaları halinde işsiz kalma ihtimalleri bulunmaktadır.

« ÖNCEKİ YAZILAR
SONRAKİ YAZILAR »