Son Yazılar

19 Ocak 2018 Cuma

Devlet memuru, ticari taksi işletebilir mi?
- İNTERNET GÜNLÜĞÜ yazdı. 0


SORU : Yeni atanan .. teknikeriyim. Memur olarak bir ay önce atandım, üzerime ticari taksi var abimle ortak. Bunu atamak zorunda mıyım?

YANIT: 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun "Ticaret ve öteki kazanç getirici faaliyetlerde yeralma yasağı" 28. maddesi aşağıdaki şekildedir.

"Madde 28 -Memurlar Türk Ticaret Kanununa kadar (Tacir) ya da (Esnaf) sayılmalarını gerektirecek bir faaliyette bulunamaz, ticaret ve sanayi müesseselerinde atama alamaz, ticari mümessil veya ticari vekil ya da kollektif şirketlerde ortak ya da komandit şirkette komandite ortak olamazlar. (Görevli oldukları kurumların iştiraklerinde kurumlarını temsilen alacakları görevler hariç). Memurlar, mesleki faaliyette ya da hür meslek icrasında bulunmak üzere büro, büro, muayenehane ve yarı yerler açamaz; reel kişilere, özel hukuk tüzel kişilerine veya halk kurumu niteliğindeki iş kuruluşlarına ait herhangi bir meslek yerinde ya da vakıf yükseköğretim kurumlarında çalışamaz. Memurların üyesi oldukları yapı, yeniden yapılanma ve tüketim kooperatifleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve kanunla belirlenmiş yardım sandıklarının idare, yoklama ve disiplin kurulları üyelikleri ile özel kanunlarda belirli görevler bu yasaklamanın dışındadır. Eşleri, reşit olmayan veya mahcur olan çocukları, yasaklanan faaliyetlerde yer alan memurlar bu durumu 15 gün içinde yan oldukları kuruma bildirmekle yükümlüdürler"

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125'inci maddesinin D/h bendinde, "Ticaret yerine getirmek veya Devlet memurlarına yasaklanan öteki kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak" aşama ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektirecek fiil ve haller aralarında sayılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun esnaflığın tanımını yapan "Esnaf" başlıklı 15. Maddesi aşağıdaki şekildedir.

"İster gezici olsun ister bir dükkanda veya bir sokağın açıklanmış yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedeni çalışmasına dayanan ve geliri 11 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat ya da ticaretle uğraşan kişi esnaftır......"

Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğine tabi Taksiciler Esnaf Odası bulunmaktadır. Taksiciliğin bir esnaflık faaliyeti olduğuna kesin olmama yoktur.

Buna kadar bir memurun ticari taksi işletmesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 28. ve 125/D-h maddelerine aykırıdır.

Devlet Personel Başkanlığının 26.12.2016 tarih ve 7549 sayılı Devlet memurunun üstüne kayıtlı ticari taksi plakasını başkasına devretme yerine diğer bir şahsa verip ticari işletme kurmadan kira geliri alıp alamayacağı hakkındaki görüşünde de gerek taksi işletmeciliğini gerekse de ticari taksi kira gelirini yasak zarfında değerlendirmiştir. Tıklayınız.

Konunun bundan başka mülk bildirimi yönünden değerlendirilmesi gerekmektedir. Anayasanın "Mülk bildirimi" 71. maddesi aşağıdaki şekildedir.

"Madde 71- Millet hizmetine girenlerin mal bildiriminde bulunmaları ve bu bildirimlerin tekrarlanma süreleri kanunla düzenlenir. Yasama ve yürütme organlarında tayin alanlar, bundan istisna edilemez."

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun "Mal bildirimi" başlıklı 14. maddesi aşağıdaki şekildedir.

"Madde 14Devlet memurları, kendileriyle, eşlerine ve velayetleri altındaki çocuklarına ait taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları hakkında, özel kanunda yazılmış hükümler gereğince, mülk bildirimi verirler"

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/D-j fıkrasında "belirlenen durum ve sürelerde mülk bildiriminde bulunmamak," aşama ilerlemesinin durdurulması cezası verilmesini gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Uğraş Kanununun 5,6 ve 7. maddeleri aşağıdaki şekildedir.

"Bildirimlerin konusu

Madde 5Bu Kanun kapsamına giren görevlilerin kendilerine, eşlerine ve velayetleri altındaki çocuklarına ait yer alan taşınmaz malları ile görevliye yapılan aylık net ödemenin, ödeme yapılmayan görevlilerin ise, 1 inci derece Devlet Memurlarına yapılan aylık net ödemenin beş katından artı tutarındaki herkes için farklı edinmek üzere, para, hisse senetleri ve tahviller ile altın, mücevher ve öteki taşınır malları, hakları, alacakları ve gelirleriyle bunların kaynakları, borçları ve sebepleri mal bildiriminin konusunu teşkil eder.

Bildirimin zamanı

Madde 6Mal Bildirimlerinin; a) Bu Kanun kapsamındaki göreve atanmada, göreve antre için zorunlu belgelerle, b) Bakanlar Kurulu üyeliğine atanmalarda, atamayı izleyen bir ay içinde, c) Seçimle gelinen görevlerde seçimin kesinleşmesi tarihini izleyen iki ay içinde, d) Mülk varlığında kayda değer bir değişiklik olduğunda bir ay içinde, e) Yönetim ve yoklama kurulu üyelikleri ile komite üyeliklerine seçim ve atamalarda göreve başlama tarihini izleyen bir ay içinde, f) Görevin sona ermesi halinde, ayrılma tarihini izleyen bir ay içinde, g) Gazete sahibi reel kişiler ile, gazete sahibi şirketlerin yönetim ve denetim kurulu üyeleri faaliyete geçme tarihini, sorumluluk sahibi müdürleri, başyazarları ve fıkra yazarları bu işe veya görevlerine başlangıç tarihini izleyen bir ay içinde, 7135 Verilmesi zorunludur. (a) Bendinde yazılmış bildirim verilmedikçe göreve görev yapılamaz.

Bildirimin yenilenmesi

Madde 7Bu Kanun kapsamındaki görevlere devam edenler, sonu (0) ve (5) ile biten yılların en geç şubat ayı sonuna kadar bildirimlerini yenilerler. Yeni bildirimler yetkili merci tarafından daha önceki bildirimler ile karşılaştırılırlar

Netice ve Değerleme:

Devlet memurunun ticari taksi işletmesi mevzuata göre yasak dahilinde olup, disiplin cezasını gerektiren bir fiildir. Ilk Kez ticari taksi satışını gerçekleştirmeniz arkasından da elde ettiğiniz gelir hakkında mal bildiriminde bulunmanız lehinize olacaktır.

« ÖNCEKİ YAZILAR
SONRAKİ YAZILAR »